Prof. Dr. Nevzat Tarhan:
“Öfke denetimi eğitimi ile trafik kazaları yüzde 50’den fazla azalır!”
Üsküdar Üniversitesi, trafik güvenliği ve sürüş şuuruna dikkat çekmek gayesiyle “Trafik ve İnançlı Sürüş Sempozyumu” düzenledi. Alanında uzman akademisyenler ve bölüm temsilcilerinin iştirakiyle gerçekleştirilen sempozyumda, trafik güvenliği, inançlı sürüş teknikleri ve şoför davranışları üzere bahisler ele alındı.
Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Trafikte kişinin riskli davranışlarını azaltacak ve ruh halini denetim edecek eğitimlerin verilmesi, trafik psikolojisi açısından çok değerli. Öfke denetimi eğitimi ile trafik kazaları yüzde 50’den fazla azalır.”
Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin: “Dünyada bir milyon insan ölüyor her sene trafik kazalarından. Bizim ülkemizde nasibini alıyor. Kusurların büyük bir çoğunluğu insan kaynaklı.”
Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan: “Tavsiyem özelikle ölümlü yahut ağır yaralanmalı motosiklet kazalarından sonra, olay yerine gelen grupların kesinlikle şoförün kaskını almalarıdır. Kasklar ile standartlara uygunluk muayenesi yapılması, uygun değilse bu firmada bu ölümlü kazada asil hatalı olarak yargılanmalıdır.”
Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener: “Her yıl bir ilçemizi trafik kazasında kaybediyoruz.”
Üsküdar Üniversitesi, trafik güvenliği ve sürüş şuuruna dikkat çekmek hedefiyle “Trafik ve İnançlı Sürüş Sempozyumu” düzenledi. Geçtiğimiz kasım ayında trafik kazasında vefat eden Ar-Ge ve Yenilik Siyasetleri Yöneticiliği Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Uzmanı Ahmet Mete Kocamaz Ahmet Mete Kocamaz anısına, 19 Mart 2025 Çarşamba günü Çarşı Yerleşke Emirnebi 1 Konferans Salonu’nda yapıldı.
Açılış konuşmalarını, Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi İş Sıhhati ve Güvenliği Bölüm Başkanı ve MESKA Vakıf Lideri Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, Üsküdar Üniversitesi İş Sıhhati ve Güvenliği Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Müge Ensari Özay, Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin ile Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Lideri Prof. Dr. Nevzat Tarhan yaptı.
Prof. Dr. Nevzat Tarhan: “Bir insanın yetişmesi çok güç lakin motosiklet kazasıyla kaybedebiliyoruz”
Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü ve Yönetim Üst Kurulu Lideri Prof. Dr. Nevzat Tarhan, motosiklet kazasında vefat eden Ahmet Mete Kocamaz’ı anarak, “Bize çok hoş başlangıç yapmıştı, hoş şeyler yapıyordu, yapacaktı da… Ama takdir-i ilahi… Doğal onun vesilesiyle bu toplantı yapıldı. Buradan da birtakım dersler çıkarmak gerekiyor. Bir insanın yetişmesi çok güç fakat ufak bir kazayla, motosiklet kazasıyla sürpriz bir formda kaybedebiliyoruz.” dedi.
“Motosiklet kullanan şahıslarda riskli davranış geni var”
“Kimler motosiklet kullanıyor?” sorusuna da işaret eden Prof. Dr. Tarhan, “Genelde bakıyorsunuz, motosiklet kullanan bireylerde riskli davranış geni var. Bu gen, hiperaktif şahıslarda de var. Riski seviyorlar. Tehlikeyi seviyorlar. Natürel ölçülü, hesaplanabilen risk insanı gayesine daha çok yaklaştırıyor, daha çok yol almasına sebep oluyor fakat hayat yalnızca bir insanın kendi denetiminde değil. İnsanın kendi denetiminde olmayan karşı tarafta otomobil kullananlar var, yol güvenliği var. Birçok etken devreye giriyor. Bu nedenle kaskı da olduğu halde, ölümlü kazalar oluyor. Büyük kazalarda kaskın hiçbir yararı olmuyor.” diye konuştu.
“Trafikte kişinin riskli davranışlarını azaltacak eğitimler verilmeli”
“Trafikte kişinin riskli davranışlarını azaltacak ve ruh halini denetim edecek eğitimlerin verilmesi, trafik psikolojisi açısından çok kıymetli.” diyen Prof. Dr. Tarhan, şöyle devam etti:
“Bu mevzuda neler yapıldığını merak ediyorsanız, isterseniz ChatGPT’ye sorun. Trafikle ilgili neler yapılıyor diye sorduğunuzda çabucak şunu söyleyecektir: Müspet psikoloji çalışmaları. Ben de ChatGPT’ye sordum ve şaşırdım. Olumlu psikolojinin trafik güvenliği ve sürüşle ilgili neler sağlayabileceğini söyledi. Kişinin müspet bir his durumunda olmasının, öz düzenleme ve öfke denetimini yapabilmesinin kıymetli olduğunu söylüyor. Bunların öğretilmesi gerektiğini vurguluyor. Ayrıyeten dayanıklılık ve sabırla ilgili eğitimlerin de yararlı olduğunu belirtiyor. Tüm bunlar aslında müspet psikolojide yapılan eğitimler. Kişinin olaylara bakış açısını değiştiriyor. Trafik kazalarına baktığımızda çoklukla yüzde 90 oranında insan ögesinin tesirli olduğunu bütün kaynaklar söylüyor.”
“Öfke denetimi olmaması, trafikteki kazaların en büyük sebebi”
Trafik kazasından sonra yaşanan kavgalarının birçoklarına bakıldığında ekseriyetle hissi reaksiyonlarla ilgili olduğunu lisana getiren Prof. Dr. Tarhan, “İnsanlar o anda durup düşünüp hareket edemiyorlar. İşte bu bireylere yönelik eğitimlerin şuur, müdafaa ve tedbire odaklı olması gerekiyor. Yalnızca dikkat eğitimi vermek yahut psikoteknik uygulamalar yapmak yararlı olsa da asıl değerli olan, insanların trafik kazası yapmaması için nasıl eğitilmesi gerektiği. Bu eğitimin okullarda verilmesi gerekiyor. Trafikle ilgili sürüş eğitimlerinin okullarda bir ders olarak okutulması ve öfke denetimi hünerlerinin kazandırılması koşul. En azından öfke denetimi sağlanırsa birçok sorun önlenebilir. Zira öfke denetimi olmaması, trafikteki kazaların en büyük sebebi. Öfke denetimi eğitimi ile trafik kazaları yüzde 50’den fazla azalır.” halinde konuştu.
Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin: “Çok süratli hareket eden makineler ve aygıtlar ürettik”
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin, insanların artık her yere daha çabuk, daha süratli ve daha kısa vakitte gitmeye çalıştığına işaret ederek, “Daha çok insan seyahat ediyor. Bu nedenle, evvelce çok yavaş hareket eden, günümüzde ise çok süratli hareket eden makineler ve aygıtlar ürettik. Küçücük bir alet, binlerce beygirlik güç… Onun üzerine oturunca da akıl almaz bir güç zehirlenmesi mi diyelim, ne diyelim bilmiyorum. Melek üzere sakin olan insanların direksiyon başına geçtiğimizde tanımadığımız bir insan kümesine dönüştüğünü görüyoruz.” dedi.
Ayrıca araç kullanımında bilhassa ergenlik periyodunun çok değerli olduğunu söyleyen Prof. Dr. Arif Aktuğ Ertekin, şöyle devam etti:
“Çünkü ergenlerin temel öğrenme sistemi risk alarak öğrenmeyi seviyor. Trafik dediğimizde, yalnızca hareket eden aygıtlar olarak bakmamamız gerekir. Hareket etmesi için yollar yapıyoruz, doğayı tahrip ediyoruz, asfalt döküyoruz, kimyasal unsur kullanıyoruz, havayı kirletiyoruz, dünyayı ısıtıyoruz, iklim değişiyor. Fosil yakıtlardan günümüzde elektriğe geçtik. Bunların da kıymetli olduğunu düşünüyorum. Dünyada bir milyon insan ölüyor her sene trafik kazalarından. Bizim ülkemizde nasibini alıyor. Kusurların büyük bir çoğunluğu insan kaynaklı.” diye konuştu.
Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan: “2023’te toplam ölümlü kaza sayısı 6 bin 548”
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi İş Sıhhati ve Güvenliği Bölüm Başkanı ve MESKA Vakıf Lideri Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, 2023 yılında 1 milyon 314 bin 136 trafik kazası meydana geldiğini belirterek, yeniden 2023 yılında ölümlü ve yaralanmalı kaza sayısı 235 bin 71, maddi hasarlı kaza sayısının ise 1 milyon 79 bin 65 olduğunu, toplam ölümlü kaza sayısının ise 6 bin 548 olduğunu anlattı.
“Bu sayılar bile ne kadar büyük bir problemle karşı karşıya olduğumuzu gösteriyor.” diyen Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, trafik kazalarındaki toplam mevt sayısının 2023’te bir yıl evvelkine nazaran yüzde 25.2 katı arttığına söyledi.
“Arka koltukta kemer kullanmıyoruz”
Emniyet kemeri konusuna da değinen Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, “Biz genelde ön koltukta emniyet kemeri kullanmaya biraz alıştık, ancak art koltukta kullanmıyoruz, bunun çok büyük eksikliğini görüyoruz.” sözünde bulundu.
Motosiklet kazalarına da işaret eden Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, 2022 yılında araba sayısının 14 milyon 269 bin 352 adet, motosiklet sayısının da 4 milyon 141 bin 914 adet olduğunu ve her geçen sene motosiklet sayısı daha da arttığını, kazalara bakıldığında da 2022’de araba kazalarında toplam 830 şoför, motosiklet kazalarında da 696 şoförün öldüğünü, araba şoförlerinin vefat oranı yüz binde 6 iken motosiklet şoförlerinde yüz binde 17’ye çıktığını yani motosiklet şoförlerinde üç kat daha fazla vefat olduğunu anlattı.
“Kaza yapan motosiklet şoförünü kaskı incelenmeli”
Yıllardır uzmanlık de yaptığını lisana getiren Dr. Öğr. Üyesi Rüştü Uçan, şunları kaydetti:
“Tavsiyem özelikle ölümlü yahut ağır yaralanmalı motosiklet kazalarından sonra, olay yerine gelen grupların kesinlikle şoförün kaskını almalarıdır. Burada kask gerekli müdafaayı yapmamışsa; kaskın üretici firması yahut ithal eden firmadan alınan yeni kasklar ile standartlara uygunluk muayenesi yapılması, uygun değilse bu firmada bu ölümlü kazada asil hatalı olarak yargılanmalıdır. Gerekli muhafazayı sağlamayan kaskı üreten yahut ithal eden firmanın bu ticareti engellenmelidir. Bu sayede kazaların önlenmesine ve gerçek manada sağlıklı kask üreticilerinin desteklenmesine katkı sağlanacaktır.”
Müge Ensari Özay: “Güvenlik kültürünün oluşturulması çok önemli”
Üsküdar Üniversitesi İş Sıhhati ve Güvenliği Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Müge Ensari Özay, trafik güvenliği konusuna vurgu yaparak, “İş güvenliği ve trafik güvenliği açısından vurgulamak istediğim en kıymetli şey, güvenlik kültürünün oluşturulması. Zira bu kültürü içselleştirmedikçe ve oluşturmadıkça, kazaları önlememiz de önüne geçmemiz de sıkıntı olacak. Cezai yaptırımlarla birtakım kurallara uyulmasını sağlamaya çalışıyoruz. Cezai yaptırımlar gerekli olsa da asıl değerli olanın güvenlik kültürünü içselleştirmek olduğunu düşünüyorum. Bunun için de küçüklükten itibaren, tahminen anaokulundan ilkokuldan başlayarak öğrencilere verilen eğitimler çok değerli.” dedi.
“Kazaları önlemek için kesinlikle güvenlik kültürünü oluşturmamız gerekiyor”
‘Bir otomobilde kim sürücüyse daima o haklı, öbürleri haksızdır’ anlayışıyla büyüyen bir çocuğun da ileride tıpkı biçimde davrandığını kaydeden Doç. Dr. Müge Ensari Özay, “Arabanın koltuğuna bindiği anda, olağanda çok daha sakin bir insan olmasına karşın, o arabayı kullanırken farklı bir güç hissedip çok tehlikeli şeyler yapabiliyor, tehlikeli bir biçimde otomobil kullanabiliyor. Hasebiyle bu kazaları önlemek için kesinlikle güvenlik kültürünü oluşturmamız gerekiyor. Natürel ki eğitimler gerekli, alışılmış ki kanun, nizam, kurallar, cezai yaptırımlar da değerli. Fakat tüm bunlar, en temelde güvenlik kültürünü oluşturmadığımız sürece bir yere kadar tesirli olabiliyor.” diye konuştu.
Her yıl bir ilçeyi trafik kazalarında kaybediyoruz…
Etkinliğin birinci oturumunda, Üsküdar Üniversitesi İş Sıhhati ve Güvenliği Kısmı Öğretim Vazifelisi, Yol ve Trafik Güvenliği Danışmanı Özgür Şener, “Trafikte Sağ Kalmak” başlığı altında, trafikteki riskleri ve hayatta kalma stratejilerini ele alacağını söz ederek, “Günümüzde trafikte sağ kalmak giderek zorlaşıyor; kaza geçirme ve yaralanma riski artıyor. Türkiye’de bir birincisi gerçekleştirerek, İş Güvenliği lisans öğrencilerine Yol Trafik Güvenliği dersi veriyoruz ve bu uygulamayı 3 yıldır sürdürüyoruz.” dedi.
Türkiye’de her gün ortalama 3 bin 600 trafik kazası meydana geldiğini lisana getiren Özgür Şener, “Bu da olağan hayatımıza devam ederken her an bir tehlikeyle karşı karşıya olduğumuz manasına geliyor. 2023 yılında trafik kazalarında hayatını kaybedenlerin sayısını gösteren 6 bin 548 sayısı, aslında Türkiye’deki birçok ilçenin nüfusuna denk geliyor. Yani her yıl, adeta bir ilçeyi trafik kazalarında kaybediyoruz. Yaralanan insan sayısını gösteren 350 bin sayısı da en az vefatlar kadar çarpıcı. Bu sayı, Bilecik, Burdur, Kırıkkale, Bartın, Sinop ve Rize üzere birçok vilayetimizin nüfusundan daha fazla. Öbür bir deyişle, her yıl bir vilayetimizin nüfusunu trafik kazalarında yaralıyoruz.” formunda konuştu.
Türkiye’de trafik kazalarında bir yakınını kaybeden yahut yaralananların oranının 7’de 1 olduğunu da söz eden Özgür Şener, “Trafik kazalarının ekonomik boyutunu ortaya koyan 18 milyar TL’lik kayıp ise, neredeyse bir bakanlığımızın yıllık bütçesine denk geliyor.” tabirinde bulundu.
“5-29 yaş ortasındaki ölümlerde trafik kazaları birinci sırada yer alıyor”
“Dünya Sıhhat Örgütü’nün datalarına nazaran, 5-29 yaş ortasındaki ölümlerde trafik kazaları birinci sırada yer alıyor. Bu acı gerçek, genç nüfusumuzu trafik kazalarında kaybettiğimizi gösteriyor.” diyen Özgür Şener, “Genç yaşta gücümüz yüksek ve risk algımız düşük olsa da ‘Trafikte bana bir şey olmaz’ fikriyle hareket etmemeliyiz. Unutmayın, trafik çok tehlikeli bir ortam ve önlem almadan yola çıkmak, hayatımızı riske atmak manasına geliyor.” formunda konuştu.
Alanında uzman akademisyenler ve bölüm temsilcilerinin iştirakiyle gerçekleştirilen sempozyumda, trafik güvenliği, inançlı sürüş teknikleri ve şoför davranışları üzere mevzular ele alındı. Sempozyumda toplu fotoğraf çekimi de gerçekleştirildi.
Öte yandan üniversite bahçesine kurulan ‘Emniyet Kemeri Simülatörü’nde de iştirakçiler emniyet kemersiz takla atmanın ne üzere sonuçları getireceğini deneyimleme fırsatı buldu.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı